Boekenmening

De vreemdeling

Ruth en haar vriendin Orpa groeien op in Moab. Ze ontmoeten Naomi en Elimelech en hun zonen, als die Moab binnenkomen. Ze nemen hen mee naar Dina, de moeder van Orpa. Naomi vraagt Dina om onderdak en werk. Ze kunnen tijdelijk bij Dina hun intrek nemen.

Als Elimelech overlijdt, kan Naomi met haar zonen in het huis van een overleden weduwe wonen.

Later trouwt Ruth met Machlon en Orpa met Kiljon. Na zes jaar sterven de mannen kort na elkaar. Niet lang daarna hoort Naomi dat de hongersnood voorbij is. Ze gaat terug naar Bethlehem en Ruth gaat mee. In Bethlehem zijn ze het gesprek van de dag.

Ruth gaat aren lezen bij Boaz en later trouwt ze met hem.

Het verhaal van Ruth wordt op een mooie manier herverteld. De lezer krijgt een helder beeld van het leven van de Moabieten en de Israëlieten in die tijd.

Een paar minpuntjes:

Het broertje van Ruth heet Bek, klinkt raar in het Nederlands.

Elimelech knielt bij het afgodsaltaar van Dina neer, zegt: “Heet ons alstublieft welkom” en kust de ‘heilige’ steen. Ik vind het onrealistisch dat hij direct al zwicht voor de afgoden. Als hij dat later zou doen, kan ik het me enigszins voorstellen maar ik vind het raar dat hij dat direct na aankomst in Moab doet.

Als Naomi hoort dat de hongersnood in Israël voorbij is, gaat ze direct terug. Als ze terug is, ziet ze een vervallen afgodsaltaar. Iemand zegt tegen haar dat het is vernietigd na de hongersnood van jaren geleden. De hongersnood was nog niet zolang voorbij dus dat klopt niet.

De titel De vreemdelinge zou een betere titel zijn. Afgaand op de titel denk je aan een man.

Alleenspraak

In 'Alleenspraak' reikt Bonaventura oefeningen tot zelfonderzoek aan. Langs vier overdenkingen over het innerlijke, het uiterlijke, het lagere en het hogere, onderzoekt hij hoe de mens zichzelf én God kan leren kennen. Hij gebruikt hiervoor een dialoog tussen de ziel en de mens. De mens treedt op als innerlijke geestelijke leidsman die onderwijst, vermaant en troost. De ziel is een leergierige en soms ongeduldige leerling die steeds verder wil doordringen in de waarheid.

De weg naar God begint met een afdaling in het eigen hart, om uiteindelijk alleen in God rust te kunnen vinden. Het gesprek kan pas afgerond worden als zij haar bestemming gevonden heeft. Vorm en inhoud vallen zo ook samen; de weg naar God is het gesprek. De vragen en antwoorden geven afwisseling aan het betoog en houden de inhoud in beweging. En als lezer wordt je uitgenodigd om mee te denken, te zoeken en uiteindelijk mee te verlangen naar de weg om jezelf en God te leren kennen.

De tekst biedt een toegankelijke kennismaking met de middeleeuwse mystiek. Van de hedendaagse lezers wordt wel enige affiniteit met het toen gangbare wereldbeeld gevraagd. Van een sterk verticaal geordend denken waarbij de gehele werkelijkheid naar God verwijst, waarbij het aardse leven geldt als voorbereiding op het eeuwige leven, vindt een aansporing plaats om zich los te maken en onthecht te raken van het aardse leven. Angst voor de hel, het laatste oordeel en de dood worden bewust ingezet als middelen om het verlangen van de ziel op God te richten.

Ondanks de grote afstand tot de moderne lezer, blijven de onderliggende menselijke thema´s herkenbaar. Het menselijke verlangen naar rust, betekenis en een bestemming die verder reikt dan het eigen ik en de eigen sterfelijkheid, zijn ook nu nog altijd actueel. Juist daarom behoudt deze tekst haar waarde; zij nodigt uit om stil te staan bij wie we zijn voor God, bewust te zijn van onze sterfelijkheid en om troost te zoeken in een hemelse inwoning.

De ziel wordt aangesproken als beelddrager van God die op zoek moet gaan naar het volmaakte dat God in haar gelegd heeft en alles weg moet doen wat daarmee in strijd is. Voor sommige reformatorische lezers zal de boodschap uit de reformatie misschien gemist kunnen worden, maar uiteraard lag deze boodschap in de tijd van Bonaventura nog in het verschiet.

De vertaling is goed verzorgd en zeer leesbaar. Het geheel wordt helder ingeleid en onderbouwd. Een systematische samenvatting helpt de lezer om de weg stap voor stap te bewandelen. En daarbij wordt de lezer ook aangemoedigd om de inhoud die soms wat onbekend is, toch stug door te lezen, zoals je tijdens een wandeling een kiezelpad zou belopen. Wie de wandeling volhoudt, zal onderweg een ‘een keur aan edelstenen’ vinden.

In het hol van de leeuw

Dit is het tweede deel van de serie ‘In de schaduw van Rome’.

Titus, Maximus en Aghiles - de slaaf van Maximus die een vriend van Maximus is geworden – gaan met Titus’ vader Flavius Octavius mee naar Noord-Afrika. Ook een legertje van mannen gaat mee. Flavius heeft de gevaarlijke opdracht gekregen om een leeuw te vangen voor de spelen in het Colosseum. Als ze eindelijk een leeuw spotten, wordt die na een spannend nachtelijk avontuur gevangen. De mannen leggen zich ter ruste terwijl een knecht de kooi bewaakt. De volgende dag is de kooi leeg en de knecht verdwenen… Wat is er gebeurd?

Als de leeuw weer opnieuw gevangen is, gaan ze met een schip terug naar Rome. Niet iedereen is wie hij lijkt maar als er zeerovers verschijnen die een aanval op het schip doen, komt het goed van pas dat er een leeuw aan boord is…

De schrijfster weet de sfeer van het oude Rome goed neer te zetten, waardoor je je gemakkelijk kunt inleven in de wereld van de hoofdpersonen. De thema's vriendschap, moed en geloof komen op een natuurlijke manier naar voren. De onderlinge vriendschap tussen de drie jongens maakt het verhaal extra boeiend.

De schrijfstijl is vlot. Door de korte hoofdstukken en de vele spannende momenten blijf je doorlezen.

Niet verliefd maar wel in de problemen

In de serie Romy's rampenplan is Niet verliefd (maar wel in de problemen) het vierde deel. Laat je niet in de war brengen door wat er op de achterkant van het boek staat: het derde deel, want je kunt de drie andere titels daar ook vermeld zien staan. Hélène Jorna heeft de boekomslagillustratie verzorgd waardoor je meteen weet dat Romy lang rood krullend haar heeft. De belangrijkste momenten en personen uit het boek staan om haar heen getekend op de voorkant van het boek.

Romy zit op haar telefoon terwijl ze op de fiets rijdt, daardoor overkomt haar een ongeluk. Dat is ramp nummer 1. Dan komt er een Tiktok influencer in hun B&B logeren. Dat lijkt leuk.

Alle rampen die Romy overkomen zijn niet leuk als je ze zelf zou meemaken maar zo leuk om te lezen. Je racet daarom door het boek omdat het zoveel vertelt dat jouzelf ook zou kunnen overkomen.

Ondanks alle rampen komt alles gelukkig goed, hoewel het Romy veel gekost heeft: geld, veel lichamelijke en sociale pijn, schaamte en schuld.

Gelukkig is er een aantal mensen dat veel van Romy houdt, waardoor ze hulp krijgt om door de rampen heen te komen.

Dit boek is een leuk en spannend tienerverhaal, en een knap geschreven document over hoe het gebruik van sociale media je humeur en je reputatie aardig kan verpesten.

+ mooi momentje wanneer Romy ervoor kiest om op haar gewone plek in de klas te gaan zitten terwijl ze door de populairste meiden wordt gevraagd bij hen te komen zitten.

Het mysterie van de onzichtbare museumdief

Het detectivebureau Iris en Ko is met dit 24^e deel uit de serie behoorlijk op dreef. Nadat ze iets verderop in de straat van Iris en Koos hebben voorkomen dat een slaapkamerbrand tot een uitslaande brand groeide, mogen ze de kostbare legoverzameling van de bewoners van het huis bewonderen.

Koos is nogal trots op zijn Sherlock Holmes-passie en vertelt erover.

Daarna wordt het detectivebureau Iris en Ko uitgenodigd in het LegiOmuseum als dank voor hun alerte handelwijze bij de brand en de medewerking van hun klas om het verloren gegane album met dierenplaatjes aan de zoon van de familie opnieuw voor hem samen te stellen.

Dan blijkt dat Koos en Iris hard nodig zijn om een raadsel op te lossen want er is een onzichtbare dief bezig om steeds een item weg te nemen uit de tentoongestelde museumcollectie.

Spannend en leuk om te lezen.

Aeon

Trauma kan door de eeuwen heen als een onderstroom door verschillende generaties stromen. Misschien steeds in een nieuwe gedaante, maar keer op keer vanuit een onzichtbare bron gevoed. Wil Kranendonk maakt met haar roman pijnlijk voelbaar hoe deze stroom zich aan de oppervlakte kan manifesteren. Ze laat de lezer meekijken en voelen hoe de levens van vier vrouwen uit verschillende periodes verbonden zijn door geweld en uitbuiting. De verhalen van deze vrouwen hebben een parallelle opbouw, zonder dat dit nadrukkelijk wordt genoemd; een gewelddadige man, seksueel geweld, een moeder die weggeduwd wordt of verdwijnt en een dochter die moet overleven. De overdracht van trauma zit niet zozeer in woorden maar is vooral anekdotisch waarbij lichamelijkheid en details veel nadruk krijgen.

De schrijfstijl kenmerkt zich door lange, aaneengeregen zinnen die zelden tot een punt komen; het verhaal loopt daardoor vlot en meeslepend, in een bijna ademend ritme dat eigenlijk nooit stopt. De taal is bovendien goed afgestemd op de leeftijd en het perspectief van de hoofdpersonen. Wel is het jammer dat er enkele krachttermen gebruikt worden.

De inhoud is rauw, zwaar en ongepolijst. De nadruk op seksualiteit is in elk verhaal sterk aanwezig en regelmatig zeer expliciet. Daarom is een waarschuwing bij dit boek ook op zijn plaats, want voor lezers met eigen ervaringen op dit terrein kunnen de uitgebreide pijnlijke of ondubbelzinnige beschrijvingen belastend zijn.

De doorwerking van een moeilijk verleden op het dagelijks handelen en voelen worden goed beschreven: de emotie en de gedachten zitten bij Kranendonk vooral in het detail, de gebeurtenis en de suggestie, maar niet in grote woorden. Het innerlijke proces en de innerlijke worsteling worden weinig uitgewerkt en moeten vooral uit de anekdotes gedestilleerd worden. Doordat de tijdspanne per hoofdpersoon kort is, blijft de psychologische diepte in het plot vrij plat. Jammer is ook dat Kranendonk slechts summier en hooguit impliciet aanzetten geeft om het herhalende patroon te doorbreken. De aaneenrijgingen van geweld voelen onophoudelijk en bieden weinig verlichting of troost. Wie op zoek is naar ontspanning of een bevredigende afloop, komt bedrogen uit.

Zoekboek bij de peuterbijbel

Peuters en kleuters vanaf drie jaar bezorg je met dit zoekboek puzzelplezier en intussen vertel je in een paar zinnen waar het verhaal over gaat. Er staan bij elk verhaal extra zoekopdrachten. De platen en verhalen zijn uit de peuterbijbel genomen. Het zijn veertien zoekplaten en verhalen tussen Genesis en Openbaring.

De illustraties zijn eenvoudig en toch heeft Ten Berge een enorme diepte kunnen geven aan de taferelen. In één plaat de timmerende Noach tot aan de boot op de berg met regenboog omvat het hele verhaal. Zo ook de piramides van Egypte in de verte tot aan de doortocht van de Schelfzee. Emoties zijn ook heel duidelijk: Ahasveros is duidelijk geschrokken. Jezus is een jonge man en de kinderen die hij zegent zijn van alle plaatsen en tijden. De vreugde en de aanbidding van Maria bij het graf is ontroerend mooi.

Een prachtig boek om steeds weer opnieuw te pakken.

+ Je merkt aan de platen dat de illustrator de Bijbel goed kent en zich de emoties van de mensen kan inleven.

Worden alle mensen uiteindelijk gered?

Wilkin van de Kamp heeft een diep doordacht antwoord geformuleerd op "Het einde van de hel" van Sonneveld. Wat bij Van de Kamp een grote rol speelt is dat hij de enorme grootte en reikwijdte van Gods liefde voor mensen laat zien, terwijl Sonneveld de nadruk legt op zijn eigen onbegrip over deze liefde en hoe mensen in hun theologie schade hebben gebracht omdat de liefde van God en daarmee de liefde van mensen verdween door hun prediking.

Wilkin van de Kamp geeft alle ruimte aan de vragen die mensen hebben over hoe het toch zit met redding en veroordeling. Hij legt helder uit wat de Bijbel erover zegt en dat niet alleen. Hij beargumenteert op heldere wijze waarom het zo is.

Bij Wilkin is de overheersende gedachte dat Gods liefde heel ver gaat en zijn respect voor de vrije keus van de mens enorm en tegelijkertijd verstrekkend is. Dat spreekt aan en wijst op de eigen verantwoordelijkheid.

Wat doe je met Gods liefde en Zijn uitnodiging in je leven?

Wilkin van de Kamp laat duidelijk zien wat er op het spel staat en iedere keer vergeet hij niet Gods uitgestoken en uitnodigende hand te laten zien. Kom! Gods hart klopt voor de hele wereld en de hele mensheid. Wat Sonneveld beweert dat angst het motief is om bij God te willen horen en niet liefde, wordt door Wilkin onderuitgehaald door Gods liefde anders te beschrijven. Ik heb in mijn bespreking van "Het einde van de hel" terecht gezegd dat mijn vraag: Wat is volmaakte liefde en hoe kunnen we een zuiver geloof najagen, buiten het bestek van het boek viel, maar juist op deze volmaakte liefde gaat Wilkin in. Hij wil de koppeling maken tussen hoe God liefheeft en hoe wij liefhebben, en de rest van ons eeuwige leven nadat we gestorven zijn.

Bij Sonneveld begrijp je dat er in de loop van de tijd iets veranderd is door bijvoorbeeld vertaling - en dat moet je dan gaan toetsen -; dat er iets veranderd is aan de prediking en voorstelling van God door sprekers en Bijbelleraars en ook dat moet je gaan toetsen. Er blijven vragen over.

In zekere zin is het lezen van Van de Kamps boek gevaarlijker. Je kunt later niet zeggen: "Ik wist het niet." En nogmaals, vanuit het boek van Van de Kamp is dat eerder een reële vraag dan een vraag die vanuit angst wordt gesteld. Een vraag om werkelijk in je overwegingen voor je leven van elke dag mee te nemen. Het komt voor mijzelf neer op: Wie wil ik dienen: mijzelf of God. Want zonder dat dat ergens gezegd wordt, komt het er toch op neer dat we iemand dienen en als dat God niet is, wie is het dan wel?

Kortom universalisme of infernalisme. Het heeft allebei gevolgen voor het leven van elke dag. Het bepaalt mede onze basishouding. Door Wilkins betoog ben ik opnieuw aan het denken gezet over waar mijn eigen positie is in het leven tegenover God en mijn medemensen.

+ De auteur blijft zeggen dat God niemand dwingt maar onze keus respecteert.

+ Hij blijft wijzen op Gods liefde.

+ Hij blijft uitnodigen, waardoor je verder leest.

+ Hij erkent alle vragen en emotionele moeite.

+ Voor het eerst begrijp ik iets meer van hoe rechtvaardigheid een deel is van Gods liefde.

+ Alle vragen komen voorbij en krijgen ruimte om gesteld te worden.

Oordeel over niemand

Isaac Slater schrijft met 'Oordeel over niemand' een indringend en actueel boek dat ingaat tegen de geest van polarisatie, verharding en snelle veroordeling die onze tijd kenmerkt. Vanuit de wijsheid van de woestijnvaders, de contemplatieve christelijke traditie en inzichten van paus Franciscus houdt hij de lezer een spiegel voor; de echte strijd vindt niet plaats in de maatschappij of in onze cultuur maar in het eigen hart.

Ieder mens krijgt de opdracht om niet te oordelen. Dit boek roept je op om naar binnen te keren, om stil te worden en jezelf te onderzoeken. Wie is vrij van oordeel? Het lezen van dit boek zal je daarom niet onbewogen laten.

Niet oordelen betekent geen passiviteit of het ontkennen van onrecht, maar het afzweren van die veroordelingen die het zelfgevoel dienen en het ego veilig stellen. Het oordeel dat we over een ander vellen, zegt vaak meer over onszelf dan over degene die wij veroordelen. Onze neiging om anderen te oordelen is een richtingaanwijzer naar onze eigen pijn of angst. De lezer wordt uitgedaagd om de ‘balk in eigen oog’ serieus te onderzoeken, te helen van de onderliggende pijn en om te kijken naar het beeld van God dat in ieder mens aanwezig is.

Je moet dit boek niet snel willen lezen. De kracht van dit boek zit vooral in de verstilling, die geen enkele haast verdraagt. Ze vraagt focus en een rustige reflectie. Geen grote stappen om te veranderen, maar met mildheid opmerken waarom je geneigd bent te oordelen. Steeds terug te keren naar de vraag: ‘wie ben ik om te oordelen?’ Het vertrekpunt is de onvoorwaardelijke genade van God; in het licht van Zijn liefde en acceptatie kunnen wij de veroordelende neigingen van ons hart leren zien. De genade is uiterst radicaal en verdraagt geen onrecht. Deze weg is niet gemakkelijk en vraagt ook offers, omdat het oordeel aan God gelaten moet worden; in zekere zin de weg van de martelaar, in eenheid met de weg van Christus waarbij deelgenomen wordt aan het lijden. De mens wordt gepresenteerd als een mozaïek van gebroken stukken, die alleen in Christus samenkomt tot heelheid en genezing.

Theologisch gezien ligt het accent bij Slater, geheel in lijn met de oosterse, contemplatieve monastieke traditie niet bij zonde, schuld en verlossing, maar bij lijden, pijn en heling. De zonde wordt niet genegeerd en krijgt ook geen enkele ruimte, maar zij wordt gezien als een wond die om genezing vraagt. Hij zet zich daarmee ook expliciet af tegen de moraliserende neiging van de westerse kerk. Zijn boek maakt een diep, doorleefd pleidooi voor een onderscheidingsvermogen dat niet-weet en ruimte schept. Met een holistisch vertrekpunt dat het vermogen bezit om creatief te improviseren, zonder knellende opgelegde begrenzing.

Slater heeft veel oog voor structureel onrecht vanuit een geestelijke dimensie maar wat minder voor de maatschappelijke en politieke complexiteit. De spirituele weg die beschreven wordt, komt vooral voort uit het monastieke leven, waarbij de ruimte voor stilte vanzelfsprekender kan zijn dan voor veel moderne lezers haalbaar is. Voor een gemiddelde gelovige in een jachtige tijd met drukke agenda’s kunnen de aanbevelingen tegen verharding en het reflexmatig oordelen misschien wel als een moeilijk te bereiken ideaal voelen, maar de boodschap is daarmee niet minder waardevol. Zij kan ook als richtinggevend gezien worden.

De vormgeving van de omslag is gelaagd en doorleefd. Een waardevolle verrijking op de inhoud. Mooi dat hierover achter in het boek ook extra uitleg gegeven wordt.

Al met al een urgent en hoopvol boek als tegengif tegen moralisme, hardheid en uitsluiting. En weg om anders met elkaar om te gaan; een noodzakelijk weg naar barmhartigheid, verzoening en eenheid. Van harte aanbevolen.

Morgen vertel ik het

Noor is een vlotte meid die goed kan leren. Ze zit op het vwo en heeft een leuke vriendengroep. Als enige van de groep gaat ze naar de universiteit. Haar beste vriendin Julia gaat met een paar anderen uit de vriendengroep naar het hbo.

Het klikt niet echt met de studiegenoten, wel met Milan en Jeanet maar dat is vanwege haar dubbele achternaam en de hoge functie van haar ouders. Noor baalt daarvan, ze wil dat ze gewaardeerd wordt om wie ze is, niet om haar ouders. Ze sluit zich aan bij een werkgroep maar dat houdt ze niet lang vol. De studie vindt ze niet leuk en ze begint de colleges te verzuimen. Ze komt in een web van leugens terecht doordat ze haar ouders wijsmaakt dat ze druk aan het studeren is en goede cijfers haalt. Noor voelt zich steeds meer een loser omdat ze alles bij elkaar liegt en bedriegt.

Tegenover de buitenwereld draagt Noor een masker maar Julia heeft door dat er iets aan schort. Noor is zichzelf niet meer. Julia ziet het met lede ogen aan. Zal het ooit nog goed komen?

Dit boek is een vlotlezende YA-roman. De auteur heeft zich goed ingeleefd in Noor en Julia. Vanuit twee perspectieven zijn de hoofdstukken geschreven, echter, de hoofdstukken van Noor staan in de ik-vorm en de hoofdstukken van Julia in de derde persoon. Dat vind ik jammer, je moet elke keer omschakelen. Als de hoofdstukken over Julia in de ik-vorm zouden staan, zou het makkelijker lezen en beleef je Julia’s gevoelens beter.

Als de vriendengroep bij elkaar is, wordt er Engels en Nederlands door elkaar gepraat.

Voor de term ‘high taper fade’, had ik Google nodig. Ik had er nog nooit van gehoord.

202891

Recensie

Jouw waardering

202890

Recensie

Jouw waardering

202889

Recensie

Jouw waardering

202888

Recensie

Jouw waardering

202887

Recensie

Jouw waardering

202886

Recensie

Jouw waardering

202885

Recensie

Jouw waardering

202884

Recensie

Jouw waardering

202883

Recensie

Jouw waardering

202882

Recensie

Jouw waardering