Boekenmening

Boekrecensies vanuit christelijk perspectief

202419

Verlangen naar een nieuw christendom

Verlangen naar een nieuw christendom
Samuel Lee

★★★★

theologie

Auteur

Type boek

Recensie

Datum

Waardering

Samuel Lee

theologie

Sandrina Wijnholds

11-08-2022

4 out of 5 stars

 

BESTEL

Recensie

Met dit boek presenteert Samuel Lee zijn verlangen voor de toekomst van het christendom. Door heel zijn werk ademt het verlangen om op zoek te gaan naar een gezamenlijk belijden met een open houding voor diversiteit en culturen waarbij het christendom van de 21ste eeuw zich niet meer zal beperken tot één denominatie met een specifieke interpretatie of dogma, maar waarbij de kerken als instituut flexibel kunnen opereren om Gods liefde uit te dragen, tolerantie uit te leven en zorg te dragen voor de wereld. Met dit boekje probeert hij met eenvoudige woorden en voorbeelden een aanzet te geven. Vanuit zijn achtergrond met veel interculturele ervaring en kennis over interculturele theologie weet hij de toon genuanceerd te zetten.

Het boek is opgedeeld in drie delen. In het eerste deel beschrijft Samuel Lee zijn verlangen naar balans. Hij kaart daarin per hoofdstuk diverse misstanden (vooral) binnen de Pinksterbeweging aan. Zo zet hij vraagtekens bij de emotionaliteit die tot norm verheven lijkt. Het overdrijven in geestelijkheid of Gods kracht. Een prestatiegerichtheid binnen de kerk waarbij het niet langer gaat om zielen maar om aantallen. Ook wordt kritisch gekeken naar de rol die leiders of predikers hebben. En verder komen de integriteit van het instituut en de financiële ethiek aan bod. Wat dit deel waardevol maakt, is dat de beschrijving van deze misstanden heel mild en zonder veroordeling wordt uitgewerkt. De toon getuigt van veel liefde tot allen. Het hele boekje ademt het verlangen uit dat het christendom met haar keuzes en uitingen de medemens als gelijke kan ontmoeten en een boodschap van hoop te bieden heeft. Hij roept op om oprecht, consequent en eerlijk te zijn, liefde te delen door menselijkheid, geïnspireerd door de Heilige Geest.

In het tweede deel vindt er een herbezinning op de theologie plaats. Samuel Lee waarschuwt voor de beperkende en soms ook uitsluitende rol die religie binnen de kerk kan hebben. Hij vraagt om doorbreking van simplistisch denken en bekrompenheid, een grotere openheid voor het werk van de Geest en een andere omgang met het Woord. Hij benadrukt dat binnen Gods Koninkrijk ruimte is voor iedereen, een plek voor elk soort menselijke diversiteit, waarbij Jezus het ijkpunt is. Iedere denominatie zou zich daarbij moeten afvragen hoe hij relevant zou kunnen zijn voor hoe het koninkrijk van God zich manifesteert in de samenleving. Daarbij is ieder persoon, elk systeem of organisatie onderdeel van het koninkrijk van God. Dit vraagt acceptatie, onderlinge liefde en respect. Hij werkt dit verder uit aan de hand van voorbeelden hoe over de Heilige Geest of over de rol van de Bijbel gedacht kan worden.

In het laatste deel voert Samuel Lee een groot pleidooi voor de rol van de dialoog en wederzijds respect met de seculiere cultuur en met andere religies, als actieve voortzetting van de Pinksterbeweging. Elke vorm van racisme binnen de kerk zal bestreden moeten worden, ook als het gaat om gender, diversiteit en sociale gerechtigheid. Zijn betoog is warm en nederig en met een diep verlangen naar rechtvaardigheid en bescheidenheid. Hij sluit af met twintig concrete verlangens hoe het christendom zich zou kunnen vernieuwen. Samuel Lee blijft tot het einde een echte Pinkstergelovige met een ruim hart voor alle mensen.

Jouw waardering

Like en deel deze recensie:

202418

Eleison

Auteur

Type boek

Recensie

Datum

Waardering

Coen de Hoog

roman misbruik

Sjoerd Veenman

11-08-2022

5 out of 5 stars

 

BESTEL

Recensie

Het verhaal dat de auteur onder het pseudoniem Coen de Hoog vertelt, is dramatisch én waargebeurd. Als hij in aanraking komt met Femke, een meisje uit de evangelische gemeente waarvan hij deel uitmaakt, is het liefde op het eerste gezicht. Femke vertelt hem wel direct over haar ‘bagage’: ze is misbruikt door haar oudere broer. Dat blijkt niet het enige afschuwelijke dat ze in haar jeugd heeft meegemaakt. Gaandeweg komt Coen erachter dat Femkes vader behoorlijk gewelddadig is. Als de broer, Michael, een huis in dezelfde straat als Coen en Femke wil kopen, veroorzaakt dat veel stress bij haar. En als ze die wil wegredeneren lukt haar dat niet. Al snel belandt ze in de hulpverlening. Helaas ontvangt het jonge echtpaar, dat inmiddels een dochtertje heeft, niet de empathie en steun die het verdient, ook niet vanuit hun kerkelijke gemeente. De leiding daarvan gaat slecht met de problemen om. Zoals dat helaas vaker gebeurt, wordt het slachtoffer als veroorzaker van problemen gezien, terwijl de dader(s) vrijuit gaan. Coen raakt mede daardoor in een geestelijke crisis, waarbij hij het uitschreeuwt naar God. Maar uiteindelijk vindt hij juist bij diezelfde God toch rust, al beseft hij dat de gebrokenheid van het menselijk bestaan vaak niet in het aardse leven kan worden opgelost. De woorden van Tomas Halik: ‘mijn God is de gewonde God’ krijgen in dit verband grote betekenis voor hem. Het verhaal maakte een diepe indruk op me. Mensen, ook christenen, kunnen elkaar door onwetendheid en gebrek aan inlevingsvermogen zo makkelijk schade toebrengen, zelfs als ze het goed bedoelen. Gelukkig brengen ze soms ook troost, al ligt de diepste troost in de ontfermende God. Kyrie Eleison.

Jouw waardering

Like en deel deze recensie:

202417

Vuur dat nooit dooft

Auteur

Type boek

Recensie

Datum

Waardering

René Erwich en Almatine Leene

theologie seksualiteit gender

Frea Kroese

11-08-2022

3.5 out of 5 stars

 

BESTEL

Recensie

René en Almatine zijn duidelijk over de aanpak die ze hebben gevolgd om het gesprek over seksualiteit binnen de kerk te voeren. Zij richten zich op mensen die zich bezighouden met vraagstukken betreffende de seksualiteit. Zij voeren een vierdelige taak op: onderzoekend, interpreterend, normerend en praktisch en richten hun boek daarnaar in. Zij laten bij elk te behandelen item meer mensen aan het woord. In hoofdstuk 5 reiken ze een theologisch raamwerk aan, dat zij ‘verlangen’ noemen: De bril waardoor de informatie in dit boek tot de lezer zou moeten komen. Deze bril spreekt de schrijvers aan om verschillende redenen en laat een indruk van objectiviteit of - zo je wilt - een positieve neutraliteit achter. Maar niets is minder waar. Waar zij spreken over het ontwikkelen van een nieuwe theologische taal over de redelijk nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen op het gebied van seksualiteit, verzwakt het hanteren van sommige spreek- of taalstijlen deze indruk.

Op bladzijde 30 spreken ze over recht kunnen doen aan de grote verscheidenheid waarop mensen hun seksualiteit tot expressie brengen, terwijl de diversiteit van de mensheid voor 99,6 procent neerkomt op die van vrouwelijk en mannelijk en 0,4 procent verschillen vertoont waarbij verschillende genoemd worden onder de termen ‘syndroom’ of ‘deficiëntie’. Zelfs als zij uitgebreid berichten over polyamorie blijkt dat 0,03 procent van de Amerikaanse bevolking te betreffen. (150.000 mensen op de 131 miljoen). De schrijvers spreken over: heel moeilijke thema’s, heel andere mogelijke lezing van Bijbelteksten, dat er door de eeuwen heen heel verschillend is gedacht over erotiek, dat Thomas heel negatieve uitspraken over vrouwen heeft gedaan, op het licht dat wetenschappen laten schijnen op de complexe fenomenen van seksualiteit. Het woord ‘diep’ scoort hetzelfde effect: diepe wederkerigheid, diepe lichamelijke expressie. Pleitend voor een taal om bruggen te kunnen slaan, is het vervreemdend dat de schrijvers zelf bijvoeglijke naamwoorden gebruiken die daaraan geen recht doen. Maar natuurlijk kun je niet objectief zijn, dat begrijpt ieder mens. Je neemt jezelf als schrijver mee in je onderzoek en verslag. Zo nemen de schrijvers onderzoeken van het lobby-instrument Rutgers serieus. Zie mijn recensie van Seks voor iedereen van Arjet Borger (hoe Nederland niet over seks praat), en haar opmerkelijke bevindingen over dit instituut.

Het voert voor mij te ver om te stellen dat het seksistisch is dat het mannelijke uitgangspunt is in de christelijke traditie. Je kunt stellen dat je wetenschappelijke inzichten serieus neemt, maar realiseer je je dan dat het grootste deel van de wetenschappelijke inzichten gebaseerd is op aannames, vooronderstellingen, zelfs geloof. Ook de wetenschap is niet objectief maar is beïnvloed door de cultuur. Ik ben van mening dat de schrijvers de onderzoeken een andere waarde toekennen dan die het toekomt.

Het lijkt de schrijvers te ontgaan dat de allereerste kerk bestond uit Joodse mensen, die een Joodse cultuur met zich meenamen. De allereerste gemeenten waren op zijn minst overwegend Joods en daarna kwamen de gemeenten met zowel Joodse als Griekse mensen. Ik mis in dit boek de kijk vanuit de Joodse cultuur in die tijd.

Ten slotte mis ik de notie van gezondheid en veiligheid in de expressie van seksualiteit. Erger nog: de veiligheid die vorm vindt in de puritybeweging in Amerika, wordt met suggestieve bewoordingen veroordeeld en verworpen (incestueus en onderdrukkend).

De benadering met de bril van ‘verlangen’ van het onderwerp seksualiteit doet mijns inziens tekort. God ging bij zowel schepping als wetgeving uit van gezondheid en veiligheid voor ‘zijn mens’. Het uitgangspunt moet vertrouwen zijn. Hij is te vertrouwen in alles wat Hij heeft geschapen en wat Hij heeft bedoeld.

De schrijvers stellen dat zij in de antropologische reflectie laten zien hoeveel er veranderd is in relatie tot wat normatief is in het kader van gezinsstructuren. Maar zij laten buiten beschouwing dat dit pas de laatste zestig jaar aan het veranderen is en in een klein gedeelte van de maatschappij. Wat is er veranderd? Dient het werkelijk het Goddelijke verlangen? Overigens is een zwaarwegend uitgangspunt van de schrijvers dat God naar zijn mens zou verlangen. Dit is een deel van de waarheid. Jezus zegt: “Wie tot Mij komt, zal ik niet uitwerpen.” De voorwaarde is: Tot Jezus gaan. Hier staat het vertrouwen op Hem in het middelpunt. Hij heeft zijn mensen zo liefgehad, dat Hij zijn leven heeft gegeven. Deze liefde gaat boven de seksualiteit uit, die in het boek ook liefde wordt genoemd. Niet om de verwarring nog groter te maken.

Dan staan er nog een paar verduidelijkingen in het boek die storend zijn, juist omdat theologen dit schrijven. Abraham zou al met Ketura getrouwd zijn geweest terwijl Sara nog leefde, maar er staat duidelijk in de Bijbel dat dit na het sterven van Sara is gebeurd. Abrahams en Jakobs huwelijk vonden plaats lang voordat de Mozaïsche wet er was, waarin huwelijk met verwanten en buitenlandse vrouwen verboden werd. Mozes trouwt met Sippora zelfs voordat hij de wet ontvangt.

Aan het eind van het boek is de bronvermelding te vinden en de lijst van noten.

Vuur heeft nuttige en verwoestende eigenschappen. Het is maar wat je ermee doet en wat je ermee beoogt. De titel doet recht aan het onderwerp en het is echt een moedige daad om met deze onderwerpen aan de slag te willen gaan. Of het dat uitwerkt wat Almatine en René voor ogen hebben, dat zou je kunnen verlangen.

Jouw waardering

Like en deel deze recensie:

202416

Dichter bij jou

Auteur

Type boek

Recensie

Datum

Waardering

Gea Veldkamp

Roman

Saskia Schouten

11-08-2022

3.5 out of 5 stars

 

BESTEL

Recensie

Onderwijzeres Ellen heeft een fijne vakantie achter de rug, een groepsreis naar Noorwegen.

Daar heeft ze Jeroen ontmoet. Een tijdje na de vakantie neemt hij contact met haar op. Samen maken ze wat uitstapjes en Ellen merkt dat Jeroen toenadering zoekt. Ze houdt hem op afstand, ze wil geen relatie. De reden is dat ze twee stukgelopen relaties achter de rug heeft en het niet aandurft om met Jeroen verder te gaan. Op een gegeven moment wil Jeroen weten waar hij aan toe is. Ellen zegt dat ze tijd nodig heeft. Jeroen stelt een ultimatum: over een week wil hij antwoord van haar.

Ellen heeft haar handen vol aan Job die pas bij haar in de klas is gekomen. Hij is het zoontje van de nieuwe achterburen. Hij lijkt ADHD te hebben maar zijn moeder wil hem niet laten testen. Collega Werner weet hoe hij Job aan moet pakken, tot grote opluchting van Ellen. Met Jobs zus Sterre krijgt ze een leuk contact.

Sterre zit op de middelbare school en wil graag juf worden. Ellen laat haar af en toe schriften nakijken.

Langzaam maar zeker wordt het Ellen wat te veel. Het gedoe met Job en de angst om zich aan Jeroen te binden. Als het in de klas de spuigaten uitloopt, stuurt Werner haar naar zijn vrouw en zorgt voor haar klas.

Bij Werners vrouw lucht ze haar hart en dan vertelt Werners vrouw ook wat over haar verleden.

Dit boek wordt door de Veluwse bieb betiteld als een christelijk boek. Dat is typisch voor deze bieb: als er een keer het woordje God in voorkomt, wordt het al christelijk genoemd. Werners vrouw zegt een keer: Er is er maar Eén die ons diepste verlangen kan vervullen.

Een ander personage noemt het vertrouwen op de hemelse Vader.

Jammer dat niet wordt verteld of Ellen wel of niet gelooft. Hoewel haar worstelingen goed worden beschreven, denkt ze niet na over God, hoewel Hij twee keer genoemd wordt in verschillende gesprekken

Jouw waardering

Like en deel deze recensie:

202415

Mijn leven over hoop

Auteur

Type boek

Recensie

Datum

Waardering

Christa Tomassen-Heek

Autobiografie

Frea Kroese

11-08-2022

4 out of 5 stars

 

BESTEL

Recensie

Christa Tomassen-Heek vertelt in haar levensverhaal hoe intens zij haar eerste man Géor heeft liefgehad tot hij plotseling overleed als jonge dertiger. Zij, in haar eind twintiger jaren heeft hierdoor een bak aan traumatische ervaringen opgedaan, waardoor het niet makkelijk is om in haar diepe rouw overeind te blijven. Toch komt er twee jaar later een nieuwe liefde op haar pad: Gert. Met hem en zijn kinderen begint ze een nieuwe weg en krijgt ze de ruimte om met alles wat er gebeurd is te leven, wat inhoudt dat er ook ruimte is om door een depressie heen te gaan, God beter te leren kennen en Zijn Woord aan het werk te laten in haar leven. Ik ben geraakt door haar openheid en wilskracht om te laten zien dat je weg, ook al ga je die in geloof en vertrouwen op God, enorm heftig en diep donker kan zijn. Opeens vielen de woorden van psalm 139 veel meer op hun plek: “Zei ik: Ja, duisternis zal mij opslokken! – dan is de nacht een licht om mij heen. Zelfs de duisternis maakt het voor U niet duister maar de nacht licht op als de dag.” Zo kan het zijn voor mensen en wat prachtig als zij deze woorden kunnen omarmen en zien dat God er elk moment bij was.

Jouw waardering

Like en deel deze recensie:

202414

Ik ben er nog niet

Auteur

Type boek

Recensie

Datum

Waardering

Judith Stoker

Autobiografisch

Frea Kroese

11-08-2022

4.5 out of 5 stars

 

BESTEL

Recensie

Judith Stoker, zelf psychosociaal therapeut, komt na een periode van dertien stabiele jaren in een depressie terecht. Tijdens het traject dat ze met hulp in de depressie heeft, ontdekt ze dat ze een bipolaire stoornis heeft en kan ze de eerder ervaren perioden in haar leven op een betere manier duiden en een naam geven. Met de hulp van haar medisch netwerk: een gave huisarts die er altijd op uit is om positief te ondersteunen, een sociaalpsychiatrisch verpleegkundige die precies de goede dosis humor heeft om steeds even uit de diepste donkerheid getild te worden en een nuchtere psychiater, die methodisch en zakelijk optreedt, weet Judith een heilzaam pad te bewandelen in de donkerheid. Ze vertelt haar persoonlijke verhaal op een prettige en soms humoristische manier en geeft dertien paars gekadreerde stukken waarin goede tips en helpende raad wordt gegeven voor mensen die zich in het ziektebeeld herkennen. Verduidelijkend voor haarzelf en voor ieder die hiermee te maken krijgt is het signaleringsplan, die de sociaalpsychiatrisch verpleegkundige haar aanreikt en die ze voor zichzelf opnieuw opstelt. Supergaaf en praktisch voor als je met deze ziekte te maken krijgt, op wat voor manier dan ook.

Jouw waardering

Like en deel deze recensie:

202413

Shakespeare is hier

Auteur

Type boek

Recensie

Datum

Waardering

Thom Griffie

Toneelstuk over Shakespeare

Saskia Schouten

11-08-2022

5 out of 5 stars

 

BESTEL

Recensie

Dit is een boeiend boek over Shakespeare.

Net zoals de cover al laat zien, zet de auteur Gouda op de kop. Mooi, zoals het boek verdeeld is in bedrijven, net als bij een toneelstuk. Een historisch deel, een komedie en ten slotte een tragedie, precies zoals William zijn toneelstukken schreef.

Zijn muze 'berijmt' hij in zijn sonnetten. De geleerden weten niet of ze een man of vrouw is, ze blijkt een intersekse persoon.

Vanwege de pest is er een lockdown in Londen. Daar begint het eerste bedrijf mee. Shakespeare vlucht naar Nederland en komt in Tergouw (Gouda) terecht. Daar ontmoet hij Martijntje Jaspersdochter die getrouwd is met Willem Baernelts. Ze starten de eerste pijpenmakerij in Tergouw.

Het tweede bedrijf is boeiend en morbide.

Het derde bedrijf beantwoordt de vraag of Shakespeare begraven is in Londen of in de Sint Janskerk in Gouda.

Door dit boek ben ik meer over Shakespeare te weten gekomen. Ik las het in een keer uit en genoot van de pakkende schrijfstijl met hier en daar een vleugje humor.

Jouw waardering

Like en deel deze recensie:

202412

Het rupsenhuis

Auteur

Type boek

Recensie

Datum

Waardering

Jeanine de Vries

historische roman

Sjoerd Veenman

11-08-2022

3.5 out of 5 stars

 

BESTEL

Recensie

Zo heel veel historische romans die zich in de achttiende eeuw afspelen zijn er niet. Ten onrechte wordt deze periode in de geschiedenis vaak als minder interessant gezien dan de zeventiende (gouden) eeuw en de negentiende eeuw met de opkomende industrialisatie. Maar ook rond 1700 gebeurde er heel wat.

Jeanine de Vries heeft grondig onderzoek gedaan naar het leven in die tijd. Iets dat voortdurend blijkt, en misschien zelfs wel iets te veel, blijk uit haar roman Het rupsenhuis. Hoofpersoon is de Joodse Jael. Bij het lezen van die naam dacht ik direct aan haar naamgenote uit het Oude Testament. En er zijn parallellen, die ik hier niet zal onthullen. Jael en haar man reizen van Amsterdam (Mokum) naar het Friese Franeker, om redenen die gaandeweg het verhaal duidelijk worden. Bewust verbergen ze hun Joodse identiteit, omdat er overal discriminatie dreigt. Jael mist Amsterdam vreselijk en niet alleen omdat ze er haar volwassen kinderen heeft achtergelaten. Ze werkte er ook voor Maria Sibylla Merian, een tijdgenote die bekend staat vanwege haar onderzoek naar de (o.a. Surinaamse) natuur. Haar Amsterdamse werkplaats heette Het rupsenhuis en ik veronderstelde dat die een prominente rol in dit verhaal zou spelen, maar dat is niet het geval. Jael doet pogingen om naar Amsterdam terug te keren, die op niets uitlopen, totdat daar uiteindelijk na veel gebeurtenissen, verandering in komt. Daarbij speelt een misdrijf een rol. Sterk punt van het boek is de al genoemde kennis van de beschreven periode. In mijn ogen is het verhaal ondergeschikt aan de historische beschrijvingen. De auteur schreef onder de naam Nine de Vries eerder historische romans, maar niet eerder over het meer recente verleden. Die poging heeft tot een goed leesbare roman geleid.

Jouw waardering

Like en deel deze recensie:

202411

Echt

Auteur

Type boek

Recensie

Datum

Waardering

Tineke Wuister

gezondheid en psychologie

Frea Kroese

19-07-2022

5 out of 5 stars

 

BESTEL

Recensie

De geschiedenis van Mozes pakt Tineke Wuister aan om een aantal durf-principes op te voeren. De 7 durf-tips zijn: Durf te ontvangen; durf te falen; durf te dansen; durf te genieten van genoeg; durf stil te zijn; durf jezelf te zijn en durf te rusten in Gods aanwezigheid. Je kunt niet geven als je niet eerst ontvangen hebt. Dat is een onwrikbaar principe waar we allemaal aandacht aan zouden moeten geven. Maar om te kunnen ontvangen moet je soms dingen loslaten. Bijvoorbeeld dat het perfect moet zijn; dat jij daar niet mag missen; dat jij jezelf niet in drieën kunt hakken; dat je een mens bent met een gelimiteerde hoeveelheid tijd, energie, talenten, kracht en wijsheid en het moeten. Tineke legt met goede voorbeelden uit wat oorzaken kunnen zijn van overbelasting en stress. Het heeft alles te maken met (gaan) vertrouwen en het je richten op je eigen rol en taken. De laatste twee hoofdstukken bemoedigen je om Gods bemoedigende aanwezigheid en woorden in je hart te laten wonen, zodat je zijn waarheid over jouw leven erkent en onderschrijft. Prachtige hoofdstukken!

Jouw waardering

Like en deel deze recensie:

202410

Zicht

Auteur

Type boek

Recensie

Datum

Waardering

Tineke Wuister

gezondheid en psychologie

Frea Kroese

19-07-2022

5 out of 5 stars

 

BESTEL

Recensie

“De keren dat ik in mijn leven tijd en ruimte heb genomen om de grote vragen te stellen, hebben me dichter bij mijn hart en bij mijn bestemming gebracht,” zegt Tineke Wuister in haar tweede boek Zicht, 7 tips voor meer focus in de serie van drie: Lucht, Zicht en Echt. Ze haalt een uitspraak van Anne van der Bijl aan: “De lichten staan op groen...”, met andere woorden God grijpt niet in zo lang jij in beweging bent, tenzij je misschien echt de verkeerde kant op gaat, maar over het algemeen geniet Hij van jouw keuzes en ontwikkeling. Het gaat erom dat je drie dingen helder hebt: wat raakt je het meest? Wat heb je te geven? En Wat is je opdracht? Tineke zet je flink aan het werk om dat eerst te onderzoeken. De volgende stap die ze daarna doet: Het raakvlak van de vorige drie vragen levert een JA!-gebied op. Zij legt dat helder uit. Tip 1 staat voor de ontdekking van jouw persoonlijke “JA!”-gebied. Ken je Opdrachtgever, want alles staat en valt met het samenzijn met jouw Opdrachtgever: God zelf. Daarna gaan de tips over prioriteiten. Immers: als je naar het noorden reist, reis je niet naar het zuiden (of het oosten of het westen). Nee zeggen is net zo belangrijk als Ja ontdekken. De praktische uitwerking in vormen van planningen zijn mooie aanwijzingen om mee te nemen. Met een heel mooie opmerking: Tijdens de reis is het raadzaam om een aantal malen om te kijken en je lessen daaruit mee te nemen naar het volgende stuk van de reis. Dit boekje is er één om op je bureau een plek te geven en stap voor stap de strategieën die je het meest aanspreken te implementeren.

Jouw waardering

Like en deel deze recensie: