Boekenmening

Echo’s van het goede nieuws

Geurt Henk van Kooten heeft met het schrijven van Echo's van het goede nieuws een nieuw kader neergezet voor het lezen van de Bijbel. Het is het kader van de Grieks-Romeinse wereld waarin het Goede Nieuws over Jezus Christus is ontstaan. Dit boek vormt een verrijking voor iedere lezer en bestudeerder van de teksten in het Nieuwe Testament.

Door het plaatsen van dit kader met behulp van de resultaten van historisch onderzoek is hij tot de conclusie gekomen dat de 19^eeeuwse vooronderstellingen over de vier evangeliën niet juist kunnen zijn. De steeds opgevoerde bron Q is nooit ergens gevonden en de houdbaarheidsdatum van de theorie omtrent de bron, is allang verstreken.

De schrijver komt niet zomaar tot de conclusie dat het evangelie van Johannes het vroegst is geschreven. En de opgevoerde tijdstippen voor het schrijven van Matteüs, Marcus en Lucas zijn, rekening houdend met thematiek, voorkomende stijlkeuzes, politieke ontwikkelingen, de doelgroepen waarvoor men schreef, alleszins plausibel.

De schrijver voert zelfs een door wetenschappers geformuleerde wijsheid op: "Waarom moeilijk doen als dingen zo sterk voor de hand liggen?"

Dat ze sterk voor de hand liggen, komt omdat de schrijver zich enorm veel moeite getroost om tot in de finesses uit te leggen hoe de Romeins Griekse cultuur doorgewerkt was in Israël en omliggende landen; hoe de verschillende provincies werden geregeerd en door wie; wat de gevoeligheden waren; welke goden er werden gediend; wie er woonden en met wie Jezus in de evangeliën heeft gesproken.

De vermoedelijke setting waaruit de auteur van het Johannes evangelie heeft geput en de parallellen die Van Kooten neerzet vanuit zijn Romeins Griekse bronnen, hebben mij het meest verrast.

De hypothese van Van Kooten overtuigt door het uitputtende bewijs en de fijnzinnige analyse van de schrijvers, die hij aandraagt.

Het is bijzonder dat Marcus, als leerling van Petrus een Galilees perspectief van het leven van Jezus weergeeft en Johannes het Judese perspectief, waardoor wij een completer beeld krijgen van wat Jezus heeft gedaan en gezegd. Matteüs heeft beide perspectieven gebruikt om uit te leggen wat het Koninkrijk van de hemel van ons vraagt en daarvan de grondwet stevig verankerd. Lucas is de man die dit alles verderdraagt de wereld in als de weg ten leven.

Dit boek helpt ieder die de evangeliën nog beter willen begrijpen.

Na elk hoofdstuk vind je de vermelding van alle noten. Aan het begin van het boek een kaart met alle genoemde plaatsen. Foto's en tekeningen van beeldhouwwerken en bouwwerken van sommige belangrijke Griekse of Romeinse personen of gebouwen in de betreffende passages en een stamboom van de evangelieën op blz. 329 en een tijdsinterval tabel van biografen van de keizers van Rome en de evangelie-auteurs en Jezus op blz. 341 wat snel te raadplegen is tijdens het lezen. En nog een stemma - een stamboom waarmee de verwantschap tussen handschriften wordt weergegeven - van de onderlinge relaties van de evangeliën.

De privédetective

Een voor de meesten van ons een onbekende wereld: de wereld van de privédetective. Na een aantal banen, besluit Herma Kluin een bureau als privédetective te beginnen. Ben Zuidema, de langst actieve privédetective in Nederland is haar voorbeeld. Zij vraagt hem herhaaldelijk om raad. Zoals deze zegt: “In dit werk draait het om details, doorzettingsvermogen en mensenkennis”. Niets is wat het lijkt in deze wereld. Het boek is doorspekt met verhalen van casuïstiek: stalkers, vermissingen, complexe fraudezaken, overspel en meer. Een boek dat oproept: “Dat dit allemaal gebeurt”.

Het boek leest gemakkelijk en vlot.

Een tatoeage op mijn brein

Een zeer interessant boek voor wie wil ervaren hoe het is om M. Alzheimer te krijgen. De auteur Daniel Gibs is zelf neuroloog en na tientallen jaren demente patiënten te hebben behandeld, krijgt hij zelf op relatief jonge leeftijd, begin zestig, de diagnose beginnende Alzheimer. In het boek doet hij verslag van het effect van de ziekte op zijn leven. De kennis die hij heeft opgedaan, verweeft hij met zijn eigen ervaringen nu. Hij zet alles op alles om de ziekte uit te stellen met hersengymnastiek, onder meer: veel lezen, bewegen, zeilen en een gezond eetpatroon. Het is een optimistisch verhaal en zal iedereen helpen, die in aanraking komt met de ziekte van Alzheimer. Boeiend beschreven, voor leken en artsen.

De voorlezer

Michael Berg, een vijftienjarige scholier, wordt verliefd op Hanna, een vrouw van in de dertig, die tramconductrice is. Ze bedrijven de liefde en hij leest haar voor uit vele boeken. Plots blijkt zij verhuisd en verdwenen. Michael gaat rechten studeren en bezoekt daarvoor rechtbanken. Daar komt hij Hanna weer tegen: ze staat terecht omdat ze kampbewaarster was in een concentratiekamp. Ze heeft meegewerkt aan het opsluiten van meer dan tweehonderd Joden in een kerk, die daarna in brand werd gestoken. Een aangrijpend verhaal, een poging om de oorlog te verwerken. Inmiddels is het boek ook verfilmd.

Het uur van de waarheid

Dit boek is verschenen in de Citerreeks. Voor de meesten van ons is de wereld van de Jehova’s getuigen een vrij onbekende wereld, wel bekend van naam, maar niet van inhoud. Verpleegkundige in opleiding Martine komt uit een gezin van Jehova’s getuigen en merkt dat het praten met haar ouders over het vele nieuwe dat ze tegenkomt, ook op geloofsgebied moeilijk met haar ouders is te bespreken. Als ze dan ook nog een jongen “van de wereld” ontmoet, die ze erg graag mag, nemen haar twijfels alleen maar toe.

Euthanasie en de dokter

Vierenvijftig ervaringsverhalen van artsen zijn in dit boek gebundeld. En met de verhalen van de artsen ook de verhalen van een van hun cliënten met een euthanasievraag. Wat me het meest opvalt in de meeste verhalen, is de moeite van de arts om euthanasie toe te passen. Zij zijn immers opgeleid om mensen beter te maken?

Sinds de ruimte in de wetgeving beseffen bijna alle artsen dat zij duidelijk moeten zijn naar hun cliënt of zij een deel willen hebben in de procedure of niet. Die duidelijkheid wordt je door de praktijk van het leven min of meer opgedrongen. Geen arts is verplicht om de euthanasie zelf uit te voeren. Zoals een van de artsen verwoordt: De cliënt heeft zelf gekozen dus ga ik de handeling niet doen. De keuze is dan een drankje waardoor de patiënt overlijdt.

Andere artsen geven de procedure over aan collega-artsen die met de cliënt in hun wens mee willen gaan en in alle gevallen is er een arts van het expertisecentrum bij betrokken die vaststelt of er sprake is van ondraaglijk lijden en of de cliënt wilsbekwaam is. Maar voorafgaand is er al in de meeste gevallen sprake van een lang traject met de huisarts in verband met ernstige en progressief lijdensvergrotende ziekten. In alle gevallen wordt zeer zorgvuldig gehandeld en meermalen getoetst.

De artsen zelf geven voortdurend aan dat een traject tot overlijden hun persoonlijk raakt en zij altijd zelf ook tijd nodig hebben om dit proces te verwerken en weer in balans te komen. Dat is een kant van de huisartsenpraktijk die wij als gewone mensen vaak niet vernemen. De artsen zijn zelf mensen en zij leren hun cliënt min of meer goed kennen. Een cliënt zien lijden en sterven heeft impact. Die impact is per arts verschillend en elk traject is verschillend van de ander.

Wat me in de verhalen ook opvalt, is dat cliënten met een euthanasiewens het zelf als ondraaglijk lijden aangeven wanneer zij afhankelijk worden van intensieve zorg. Veel artsen zullen daarover nadenken. In hoeverre is de indivdualiteit in onze cultuur verantwoordelijk voor het mogelijk maken van euthanasie. Ik merk op dat artsen een sterk roepingsbesef hebben en sommige artsen oog hebben voor de schoonheid van het begeleiden van mensen in het laatste stuk van hun leven.

Zo is er een aantal artsen dat zich bekwaamd heeft in palliatieve zorg en daarbij sedatieve behandeling.

Dit boek heeft zeker invloed op het denken over levenseinde-praktijken. Dit boek is eerlijk over de grijze ruimte die interpretatie van artsen schept. Het 'hellend vlak', voor zover artsen en cliënten van deze uitdrukking gebruikmaken, is praktisch onder woorden gebracht en duidelijk afgekaderd door de keuzes van zowel cliënten als artsen.

+ artsen voor en tegen de praktijk komen aan het woord

+ je krijgt een goed beeld van de mogelijkheden

+ de spanning tussen professionaliteit en persoonlijk beleven is goed weergegeven

+ de verhalen maken duidelijk dat euthanasie bijna altijd recht tegen ons menselijk gevoel ingaat

+ de verhalen maken duidelijk dat er zeer zorgvuldig wordt gehandeld

Frea Kroese

Op 4 februari 2026 was ik in de Pieterskerk in Utrecht aanwezig bij de boekpresentatie van dit boek.

Van de 54 ervaringsverhalen van artsen met euthanasie was er een van de hand van uw recensent (nummer 37).

Euthanasie is maatschappelijk een breed besproken onderwerp, maar wat betekent het voor de artsen zelf om hier al of niet aan mee te werken? Alle verhalen zijn door artsen zelf geschreven. De verhalen zijn ingedeeld naar een thema, bijvoorbeeld autonomie, dementie, psychiatrie, persoonlijke grenzen, in een instelling, enz. Het is een volledig en goed boek geworden, dat een breed overzicht geeft van euthanasie anno 2026 in Nederland. Zeer aanbevolen.

Het boek is aan te raden voor iedereen die hierin interesse heeft, patiënten, familie, voor artsen en iedereen die al of niet in de medische wereld werkt.

Lodewijk Crijns

Afkomst onbekend

Een goed en vlot geschreven boek over de problemen waar adoptiekinderen tegen aanlopen. Rond de puberteit raken ze geïnteresseerd in hun afkomst en willen weten waarom ze zijn afgestaan.

In dit boek gaat het om twee Colombiaanse kinderen, Mariana en Christian. Mariana is inmiddels achttien jaar, coupeuse en verliefd op een geneeskundestudent, Leander. Dat is wederzijds. Christian is vijftien en heeft het moeilijk, hij voelt zich ongewenst en maakt veel problemen.

Hun adoptie-ouders, Ralf en Yvonne besluiten met hen op vakantie naar Colombia te gaan om het kindertehuis waar Mariana zat te bezoeken. Ze spreken zelfs met verzorgsters, die van haar afwisten. Bogota en Colombia worden levensecht beschreven. Recensent heeft er gewoond en kon niet opmaken of de schrijfster er nu zelf ook was geweest of niet. Zeer lezenswaardig boek voor wie over de problemen van adoptiekinderen wil weten.

De geheimen van Sterrenstad

Het is zo jammer dat je de boeken van Reinier Sonneveld zo snel uithebt, want hij sleurt je direct in het verhaal. Ik kon het niet wegleggen. Ik kwam niet meer van de bank af. Letterlijk adembenemend.

In dit boek vertelt hij een verhaal in een verhaal.

Dat wil zeggen iemand in het boek vertelt een verhaal maar dan wel zo realistisch dat je hém bent, de hoofdpersoon. Helemaal. Het verhaal draait om een elfjarige jongen: Ilya. Hij woont ten tijde van de Koude Oorlog in Rusland in een stad die… Nou, dat ga ik niet verklappen.

Ik kan niet eens goed zeggen wat het hoofdthema is, misschien vertrouwen. Of misschien: hoe kan ik het leven aan? Of misschien: weet je wel hoe erg het is als daar je wiegje staat/stond. En ook: dit is het als je een ouder mist. Als je geïnteresseerd bent in ruimtevaart, is het ook een geweldig boek om te lezen.

Door de grimmige realiteit van de geschiedenis zou ik zeggen: lees het samen als jouw kind het wil lezen; en bij jonge tieners ook nog; vanaf tieners die al iets meer begrijpen van de wereld en zijn geschiedenis tot alle volwassenen die nog steeds niet goed begrijpen hoe het nou zit met repressie in landen en hun regeringssystemen.

Of lees het in de klas wanneer je deze periode of net zo'n soort situatie van de geschiedenis of in het heden, bespreekt.

Bespreek het boek vooral met mensen die het ook lezen, dus: je kinderen, je ouders, je vrienden, je leraars, je ooms en tantes, je opa's en oma's, want zij weten het nog wel, hoe het voelde, ook al woonden ze in het westelijke deel van Europa.

+: Ontroerend en spannend.

+: Treffend passende boekomslag.

-: Bij de QR-code kijk voor meer informatie, activiteiten voor thuis en in de klas kom je op de verkooppage van dit boek bij de uitgever.

Zeven vrouwen die Jezus volgden

Wilkin van de Kamp is een echte verteller. Op een prachtige manier laat hij zeven vrouwen uit het Nieuwe Testament tot leven komen. Zij zijn alle zeven vrouwen die aangetrokken werden door de boodschap die Jezus bracht. Ze verlangden ernaar dicht bij Hem te zijn en volgden Hem, zelfs tot in de dood, maar ook na Zijn opstanding.

Geweldig om te zien hoe toegewijd deze vrouwen waren. Rijke vrouwen geven alles wat ze hebben voor Jezus. Ze investeren in Hem en al weten ze dat hun geld niet terugkomt, ze zien de grote waarde van deze rabbi. Ik ben erg onder de indruk van hun volgen van Jezus en besef daardoor mijn eigen tekorten in dat opzicht.

Naast deze zeven vrouwen is er aandacht voor zeven Joodse vrouwen in onze tijd die hun Messias hebben gevonden. Stuk voor stuk indrukwekkende getuigenissen. Ook die houden mij een spiegel voor: wat heb ik ervoor over om Jezus te volgen? In een christelijke omgeving opgevoed worden is prachtig, maar heeft het gevaar veel als vanzelfsprekend te aanvaarden. Zo niet bij deze veertien vrouwen. En dat ontroert mij en doet me verlangen naar meer van Jezus.

Aan het boek is een werkboek toegevoegd. Met vragen om over na te denken. Het lijkt me mooi om dit boek in een vrouwenkring te bespreken. En is het dan alleen een boek voor vrouwen? Nee, duidelijk niet. Iedere christen heeft hier iets aan. Iemand die pas tot bekering is gekomen, maar ook ervaren christenen zullen door dit boek worden aangesproken.

De onmogelijke opdracht van de president

Kinderboekenschrijvers Roland Kalkman, Bram Kasse, Hans Mijnders en Bert Wiersema kwamen met elkaar in contact op een boekenbeurs en besloten bij elkaar te komen om van elkaar te leren. Dat beviel zo goed dat ze tot deze coproductie besloten. En wat voor boek is dit!

Hilarisch om de persiflage van Nederland en zijn bevolking.

Leuk voor kinderen, jonge tieners om te lezen. Het is spannend en grappig tegelijk. Het verhaal gaat over vier kinderen die, nadat de vier schrijvers in een gevangenis zijn gestopt, een opdracht van de president moeten uitvoeren. Een ronduit onmogelijke opdracht.

Uiteindelijk pakt natuurlijk alles goed uit, zelfs voor de president en haar trawanten. Maar hiermee is nog niet alles gezegd. De diepere lagen van het verhaal willen ook ontdekt worden en daarom is samen lezen met je vader en moeder of het hem of haar laten voorlezen aanbevelenswaardig.

202851

Recensie

Jouw waardering

202850

Recensie

Jouw waardering

202849

Recensie

Jouw waardering

202848

Recensie

Jouw waardering

202847

Recensie

Jouw waardering

202846

Recensie

Jouw waardering

202845

Recensie

Jouw waardering

202844

Recensie

Jouw waardering

202843

Recensie

Jouw waardering

202842

Recensie

Jouw waardering