Onder heidenen

Haberl zegt het zelf al in zijn boek: de titel klopt niet maar het bekte zo lekker. Hij vindt het klinken als 'De laatste der Mohikanen', of hij de laatste christen op aarde is, wat natuurlijk helemaal niet zo is. Soms voelt het zo omdat de kerk, zo zegt hij, in het Westen met akelige snelheid krimpt. Ik kijk er iets anders naar maar Haberl praat vanuit het zicht dat de Rooms-Katholieke Kerk in Duitsland heeft en zoals elke traditionele kerk, hebben zij statistieken bij te houden. Hij vindt het bevestigd omdat maar heel weinig mensen uit zijn contactenlijst naar de kerk gaan en ietsje meer in God of een hoger wezen geloven. Deze ervaring snap je als je het hele boek leest.

De ondertitel is: Waarom ik toch christen blijf. Dat werkt hij in dit boek verder uit.

Haberl begeeft zich niet in een RK-gemeenschap, zoals Nederlandse gereformeerden of evangelischen dat doen. Hij kent zijn medeparochianen niet. Hij vertelt ook ergens in het boek dat hij zelden met andere mensen over zijn geloof spreekt. Hij wil ook niet dat mensen er maar een vermoeden van hebben dat hij de kerk zou bezoeken en wacht tot de trappengang leeg is als hij gaat, zodat zijn buren hem geen vragen zullen stellen. Toch gelooft hij in het sterven en de opstanding van de Heer Jezus Christus.

Wat Haberl vooral zegt in zijn boek, is dat wij in plaats van een sneller internet, Iemand nodig hebben Die ons in de armen neemt. Hij zoekt naar de Trooster. En precies die persoon heb ik in zijn boek niet gevonden.

Haberl is een eerlijke kerel die recht uit zijn hart spreekt. Hij is eerlijk over zijn zoektocht naar de nabijheid van God. Maar als hij vertelt dat de echte aanwezigheid van Jezus Christus zich voltrekt aan het altaar in de eeuwenoude liturgie, de zogenaamde tridentijnse mis, dan is hij mij kwijt. Hij ervaart het ondergaan van deze mis als het laatste avontuur in onze onttoverde wereld. Juist omdat hij de teksten en rituelen niet begrijpt maar omdat hij er een mystieke ervaring heeft die niet te plaatsen is en die hem vervult. Hij beschrijft het op de manier waarop ik als kind sommige gezongen psalmen ervoer, maar niets van de tekst begreep. Er ging een troost en een rustgevende werking van uit. Een aanwezigheid die niet te benoemen is. "De mis geeft mijn houvast," citeert hij de schrijfster Nora Bossong.  En, zegt hij, je hoeft het niet te begrijpen, je moet het gewoon doen.

Je gebeden en weesgegroetjes, de handeling en de herhaling hebben voor hem een helend effect, hij maakt zich daardoor minder zorgen en ontvangt hulp.

Het effect van 'het lekkende vat' beschrijft hij goed. Je richt je door een goede preek weer meer op Jezus Christus en met drie dagen ben je alles alweer vergeten. Daarom is het zo nodig om te te bidden en naar de kerk te gaan. En ik zou erbij zeggen: Gods Woord te lezen en te doen. In het boek van Tomas Haberl is Gods woord bijna niet aanwezig omdat de ervaring voorop staat.

Hij ziet het gewone dagelijkse leven en het geloofsleven bijna los van elkaar. Het een beïnvloedt het ander maar het is er niet van doordrongen. Dat blijkt ook aan het eind van het boek waar hij min of meer beschrijft dat geloven het tegenovergestelde is van weten.  Als je iets weet hoef je het niet meer te geloven. Daarmee geeft hij blijk van een eenzijdige opvatting van het woord geloof: Het diepe vertrouwen dat wat God zegt waar is en ook gestand zal doen. Een zeker weten van de dingen die je hoopt. Zover gaat Haberl niet. Zijn hart verlangt naar de mystieke ervaring en hij heeft bewondering voor RK geestelijken die grote groepen aanspreken juist op het verlangen naar spirituele vervulling. Dat blijkt ook uit de laatste zin van zijn boek. Hij eindigt niet met Jezus maar met de mis. Schokkend onbewust van de opdracht van Jezus om een leerling van Hem te zijn en wat dat betekent voor je leven. Nergens een notie van de inwoning van de Heilige Geest.

Met literatuurlijst

Met notenlijst

+ Onderhoudend schrijver, open over eigen leven.

+ Je krijgt een goede indruk van hoe gelovigen binnen de RK kerk leven.

+ Authentieke zoektocht naar de mystieke ervaring van God.

+ Goed op de hoogte van wat mensen over de zoektocht naar en het bestaan van God hebben geschreven.